Владимир Гордиенко

Аяқпен басқарылатын стоматологиялық бормашина — XX ғасырдың ортасындағы кеңестік медицинаның ең танымал нышандарының бірі. Педаль арқылы жұмыс істейтін алғашқы отандық сериялық үлгі 1930-жылдары Сталинград медициналық жабдықтар зауытында жасалды. Мықтылығы мен электр энергиясынан толық тәуелсіздігінің арқасында бұл аппарат 1963 жылға дейін жаппай өндірілді. Механикаландырылған жетектер пайда болғанға дейін тістерді емдеу қолмен айналдырылатын бұрғылармен жүргізілді, бұлайша емдеу ұзаққа созылып, көп еңбекті қажет ететін, әрі науқастар үшін өте ауыртпалы болды. Аяқпен басқарылатын бормашина стоматологиялық техниканың дамуындағы маңызды кезең болып, стоматологиялық емдеудің тиімділігін айтарлықтай арттырды. Аппараттың жұмыс істеу қағидаты толықтай механикалық болды. Айналмалы құралдың көмегімен дәрігер тістің зақымданған тіндерін алып тастап, пломба салуға арналған қуысты дайындайтын. Айналу жылдамдығы адамның физикалық күшіне және жұмыс ырғағына байланысты болды, минутына шамамен 4000 айналымға дейін жететін. Салыстыра кетсек: қазіргі заманғы стоматологиялық турбиналық ұштықтардың айналу жылдамдығы минутына 400000 айналымға дейін жетеді. Айналу жылдамдығының салыстырмалы түрде төмен болуы және суыту жүйесінің болмауы салдарынан емдеу барысында тіс қатты қызатын әрі көптеген аға буын өкілдерінің есінде сақталып қалған өзіне тән дірілдеген дыбыс шығаратын. Бормашинаны музей қорына Санитарлық ағарту үйінің бас дәрігері В. М. Куликов тапсырды.